“ขูดหินปูนเจ็บไหม” เป็นคำถามที่คนไข้ถามมากที่สุดคำถามหนึ่งก่อนตัดสินใจนัดหมาย บางคนเลื่อนการขูดหินปูนออกไปเรื่อย ๆ เพราะกังวลเรื่องความเจ็บ ทั้งที่การปล่อยหินปูนสะสมนานยิ่งทำให้ปัญหาเหงือกลุกลามมากขึ้น บทความนี้ตอบคำถามยอดฮิตเกี่ยวกับการขูดหินปูนแบบตรงไปตรงมา
ขูดหินปูนเจ็บไหม ตอบตามจริง
ส่วนใหญ่รู้สึก “เสียว” มากกว่า “เจ็บ” และความรู้สึกแตกต่างกันไปในแต่ละคน ขึ้นอยู่กับปัจจัยเหล่านี้
- ปริมาณหินปูนที่สะสม ยิ่งสะสมมากและอยู่ลึกใต้ขอบเหงือก ยิ่งมีโอกาสรู้สึกเสียวมากขึ้น
- สภาพเหงือก หากเหงือกอักเสบอยู่แล้ว อาจรู้สึกระบมระหว่างทำและมีเลือดซึมได้บ้าง ซึ่งเป็นเรื่องปกติ
- ความถี่ในการขูด คนที่ขูดหินปูนสม่ำเสมอทุก 6 เดือน มักมีหินปูนน้อย จึงรู้สึกเพียงแรงสั่นของเครื่องมือ
หลังขูดเสร็จ บางคนอาจเสียวฟันเวลาดื่มน้ำเย็นอยู่ 2-3 วัน อาการนี้มักค่อย ๆ หายไปเอง หากกังวลเรื่องความเจ็บมาก สามารถแจ้งทันตแพทย์ก่อนเริ่มทำได้ เพื่อปรับวิธีการให้เหมาะกับแต่ละคน
หินปูนคืออะไร ทำไมแปรงฟันแล้วยังมี
หินปูน (Calculus) คือคราบจุลินทรีย์ (Plaque) ที่สะสมบนผิวฟันแล้วจับตัวแข็งกับแร่ธาตุในน้ำลาย เมื่อแข็งตัวแล้ว การแปรงฟันไม่สามารถขจัดออกได้ ต้องใช้เครื่องมือทันตกรรมโดยเฉพาะ
จุดที่หินปูนชอบสะสมคือบริเวณที่แปรงเข้าถึงยาก เช่น ด้านในของฟันหน้าล่าง และด้านนอกของฟันกรามบน ซึ่งอยู่ใกล้ท่อน้ำลาย
ปล่อยหินปูนไว้นาน เสี่ยงอะไรบ้าง
- เหงือกอักเสบ สังเกตได้จากเหงือกบวมแดง มีเลือดออกเวลาแปรงฟัน
- กลิ่นปาก จากแบคทีเรียที่สะสมในคราบหินปูน
- โรคปริทันต์ (รำมะนาด) หากปล่อยให้เหงือกอักเสบเรื้อรัง อาจลุกลามถึงกระดูกรองรับฟัน ทำให้ฟันโยกและอาจสูญเสียฟันได้
- เหงือกร่น ทำให้ฟันดูยาวขึ้นและเสียวฟันง่าย
ควรขูดหินปูนบ่อยแค่ไหน
คำแนะนำทั่วไปคือ ทุก 6 เดือน พร้อมการตรวจสุขภาพช่องปากประจำ อย่างไรก็ตาม ความถี่ที่เหมาะสมของแต่ละคนไม่เท่ากัน ทันตแพทย์จะประเมินจากปริมาณคราบสะสม สภาพเหงือก และพฤติกรรมการดูแลช่องปาก บางคนอาจได้รับคำแนะนำให้มาถี่ขึ้นหรือห่างออกไปตามความจำเป็น
ขั้นตอนการขูดหินปูนเป็นอย่างไร
- ทันตแพทย์ตรวจสภาพช่องปากและประเมินปริมาณหินปูน
- ใช้เครื่องขูดหินปูนระบบสั่นสะเทือนความถี่สูงร่วมกับน้ำ ค่อย ๆ กะเทาะหินปูนออกจากผิวฟัน
- ขัดฟันให้เรียบ เพื่อให้คราบใหม่เกาะยากขึ้น
- แนะนำวิธีดูแลช่องปากที่เหมาะกับแต่ละคน
ใช้เวลาประมาณ 30-45 นาที ขึ้นอยู่กับปริมาณหินปูน
สรุป
การขูดหินปูนเป็นการดูแลพื้นฐานที่ช่วยลดความเสี่ยงโรคเหงือกและปัญหากลิ่นปาก ความรู้สึกขณะทำส่วนใหญ่อยู่ในระดับเสียวฟันเล็กน้อยและขึ้นอยู่กับสภาพช่องปากของแต่ละคน ยิ่งขูดสม่ำเสมอยิ่งรู้สึกสบายขึ้นในครั้งถัดไป
ชาวควนเนียง รัตภูมิ หาดใหญ่ ป่าบอน ปากพะยูน ที่ต้องการตรวจสุขภาพช่องปากหรือขูดหินปูน ดูรายละเอียดบริการของคลินิกหรือโทรนัดหมายล่วงหน้าที่ 099 629 5425
คำถามที่พบบ่อย
ขูดหินปูนเจ็บไหม
ความรู้สึกขณะขูดหินปูนแตกต่างกันในแต่ละคน ส่วนใหญ่รู้สึกเสียวฟันเล็กน้อยมากกว่าเจ็บ โดยเฉพาะบริเวณที่มีหินปูนสะสมมากหรือเหงือกอักเสบ หากมีหินปูนไม่มากและขูดสม่ำเสมอ มักรู้สึกเพียงแรงสั่นของเครื่องมือ
ควรขูดหินปูนบ่อยแค่ไหน
โดยทั่วไปทันตแพทย์แนะนำให้ตรวจสุขภาพช่องปากและขูดหินปูนทุก 6 เดือน แต่ความถี่ที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับสภาพช่องปากของแต่ละคน บางคนที่มีคราบสะสมเร็วหรือมีโรคเหงือก ทันตแพทย์อาจนัดถี่ขึ้น
แปรงฟันทุกวันแล้ว ทำไมยังต้องขูดหินปูน
หินปูนเกิดจากคราบจุลินทรีย์ที่จับตัวแข็งกับน้ำลาย เมื่อแข็งตัวแล้วไม่สามารถกำจัดออกด้วยการแปรงฟันได้ ต้องใช้เครื่องมือทันตกรรมโดยเฉพาะ การแปรงฟันช่วยชะลอการเกิดหินปูนแต่ไม่สามารถขจัดหินปูนที่เกิดขึ้นแล้ว
ขูดหินปูนใช้สิทธิประกันสังคมได้ไหม
ได้ ผู้ประกันตนมาตรา 33 และ 39 ใช้สิทธิกรณีทันตกรรมซึ่งครอบคลุมการขูดหินปูนในวงเงิน 900 บาทต่อปี ควรสอบถามสถานพยาบาลเรื่องการใช้สิทธิก่อนเข้ารับบริการ
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไปเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากทันตแพทย์ได้ สภาพช่องปากของแต่ละคนแตกต่างกัน ควรเข้ารับการตรวจประเมินโดยทันตแพทย์ก่อนตัดสินใจรักษา
ปรึกษาปัญหาช่องปาก หรือจองคิวทำฟันได้ที่
โทร 099 629 5425